فهرست
شناسنامه كتاب .
مقدمه .
علوم قرآنى .
پيشينه علوم قرآنى .
التمهيد فى علوم القرآن .
فصل اول : پديده وحى .
وحى در لغت .
وحى در قرآن .
اقسام وحى رسالى .
امكان وحى .
روحانيت انسان .
كيفيت نزول وحى .
داستان ورقة بن نوفل .
افسانه غرانيق (آيات شيطانى ).
كاتبان وحى .
زبان وحى .
وحيانى بودن ساختار قرآن .
فصل دوم : نزول قرآن .
آغاز نزول .
سه سال تاخير نزول .
مدت نزول .
اولين آيه و سوره .
آخرين آيه و سوره .
سوره هاى مكى و مدنى و فوايد شناخت آن ها.
معيار و ملاك تشخيص سوره هاى مكى و مدنى .
شبهات وارده درباره مكى و مدنى بودن سوره ها.
ترتيب نزول .
سوره هاى مورد اختلاف .
آيات استثنايى .
اسباب نزول .
سبب نزول يا شان نزول .
تنزيل و تاويل .
استفاده فقهى از شان نزول و تنزيل و تاويل .
راه يافتن به اسباب نزول .
حضور ناقل سبب .
اسامى و اوصاف قرآن .
مفهوم سوره و آيه .
اسامى سوره ها.
تعدد نام برخى سوره ها.
نام هاى گروهى سوره هاى قرآن .
اعراب نام سوره ها.
عدد سوره ها و آيات قرآن .
فصل سوم : جمع و تاليف قرآن .
و صف مصحف على (ع ).
سرانجام مصحف على (ع ).
جمع زيد بن ثابت .
روش زيد در جمع قرآن .
مصاحف صحابه .
مصحف ابن مسعود.
مصحف ابى بن كعب .
مصاحف غير معروف .
يك سان شدن مصاحف .
اختلاف مصحف ها.
ورود حذيفه به مدينه .
مشورت عثمان با صحابه .
كميته يك سان كردن مصاحف .
موضع صحابه درباره يك سان شدن مصحف ها.
موضع امامان در حفظ مصحف مرسوم .
سال آغاز يك سان شدن مصحف ها.
مراحل انجام برنامه .
تعداد مصحف هاى عثمانى .
مشخصات كلى مصحف هاى عثمانى .
ديدگاهى غلوآميز.
پيدايش خط عربى .
اول كسى كه نقطه را در مصحف به كار برد.
شكل حركات و نشانه گذارى .
آخرين تغييرات تكميلى .
قرآن در مراحل تكاملى خود.
فصل چهارم : قرا و قرائات سبع .
تعريف قرائت .
عوامل اختلاف قرائات .
1 ابتدايى بودن خط.
2 بى نقطه بودن حروف .
3 خالى بودن از علايم و حركات .
4 نبودن الف در كلمات .
قرا سبعه و راويان آن ها.
قرا عشرة .
قرا اربعة عشر.
تواتر قرائات سبع .
اصطلاح تواتر.
سندهاى تشريفاتى .
اخبار آحاد نه متواتر.
مخالفت بزرگان با قرا.
حديث احرف سبعه .
در روايات اهل بيت .
در روايات اهل سنت .
حديث سبعة احرف در رابطه با قرائات سبع .
ضابطه تشخيص قرائت صحيح .
ضابطه مورد قبول .
سخنانى از اهل بيت (ع ) درباره قرائت قرآن .
تدوين قرائت هاى معروف .
انحصار قرائت ها به هفت قرائت .
اعتراض به موضع ابن مجاهد.
ويژگى قرائت حفص .
آيا حفص مخالفتى با عاصم دارد؟.
رابطه ناگسستنى شيعه با قرآن .
حجيت قرائات سبع .
فصل پنجم : نسخ در قرآن .
اهميت بحث از نسخ .
حكمت نسخ .
تعريف نسخ .
شرايط نسخ .
حقيقت نسخ .
تشابه نسخ و بدا.
انواع متصوره نسخ در قرآن .
1 نسخ لفظ و محتوا.
2 نسخ لفظ و بقاى محتوا.
3 نسخ حكم و بقاى آيه .
4 نسخ مشروط.
تعداد آيات منسوخه .
شبهات پيرامون نسخ .
فصل ششم : محكم و متشابه .
متشابهات در قرآن .
احكام و تشابه .
تفسير و تاويل .
تشابه شانى (نوعى ).
تشابه اصلى و عرضى .
تشابه در تفسير ديگران .
دو فرضيه ديگر.
چرا در قرآن تشابه وجود دارد؟.
تاويل متشابهات را چه كسى مى داند؟.
نمونه هايى از آيات متشابهه .
صفات جمال و جلال .
نفى تحيز.
مساله رؤيت .
اعضا و جوارح .
اراده و اختيار.
فرضيه كسب .
نقد فرضيه كسب .
افعال اختيارى .
اضلال يا خذلان .
ختم و طبع .
فصل هفتم : وجوه و نظائر در قرآن .
تعريف وجوه و نظائر.
اقسام وجوه و نظائر.
لغات غريبه .
لغات قبايل .
واژه هاى غير عربى .
حروف مقطعه .
نظريه هاى مختلف درباره حروف مقطعه .
استفاده از رايانه درباره حروف مقطعه .
فصل هشتم : اعجاز قرآن .
پيشينه بحث .
معجزه يك ضرورت دفاعى .
تشخيص اعجاز.
وجوه اعجاز قرآن .
تحدى قرآن .
مراحل تحدى .
نكته جالب .
دامنه تحدى .
تحدى در برترى سخن .
ابعاد اعجاز.
1 اعجاز بيانى .
الف ـ گزينش كلمات .
ب ـ سبك و شيوه بيان .
ج ـ نظمهنگ قرآن .
نظمهنگ درونى قرآن .
خواندن قرآن با آواز خوش .
غنا و موسيقى از ديدگاه شرع .
نگاهى به آراى فقيهان .
د ـ وحدت موضوعى يا تناسب معنوى آيات .
و ـ نكته ها و ظرافت ها.
2 اعجاز علمى .
نمونه هايى از اشارات علمى .
رتق و فتق آسمان ها و زمين .
نقش كوه ها در استوارى زمين .
دشوارى تنفس با افزايش ارتفاع .
آب منشا حيات .
پوشش هوايى حافظ زمين .
3 اعجاز تشريعى .
معارف و احكام .
صفات جمال و جلال الهى .
قداست مقام انبيا.
جامعيت احكام اسلامى .
فصل نهم : دفع شبهه تحريف .
تحريف در لغت .
تحريف در اصطلاح .
دلايل نفى تحريف .
1 گواهى تاريخ .
2 ضرورت تواتر قرآن .
3 مساله اعجاز قرآن .
4 ضمانت الهى .
5 عرضه روايات بر قرآن .
6 نصوص اهل بيت .
7 نظر علماى بزرگ شيعه .
رد اتهام .
منشا قول به تحريف .
روايات اهل سنت .
فاجعه كتاب الفرقان .
روايات اماميه .
فهرست منابع و مخذ.