اگر پولى را كه در بانك گذاشته اند وافى به مؤونه سال آنهانباشد , اجازه مى دهيم كه آن سود را بـه عـنوان مجهول المالك بردارند و خودشان صرف كنند , به شرط اين كه اگر چيزى از آن باقى
ماند زيادى را در آخر سال تخميس كند .
و چنانچه آن پول وافى به مؤونه سال باشد , بايد سودى را
كـه از بـانك مى گيرندابتدا آن را تخميس كنند و بعد در بقيه تصرف كنند .
و از آن بقيه سود هم
اگر چيزى در آخر سال باقى ماند آن را هم تخميس كنند , واللّه العالم .
سئوال
2128 ـ در شـرط زيـادى در قـرض آيـا عـنوان نرخ بهره از جهت كميابى تاءثيرى در حكم شرعى
مى كند ؟
جواب
بسمه تعالى
شـرط هـر گـونـه زيادى در قرض آن را ربوى و حرام مى كند وعنوان نرخ بهره از جهت كميابى
تاءثيرى در حكم شرعى ندارد ,واللّه العالم .
سئوال
2129 ـ شـخـصـى پـولـى را به كسى مى دهد و شرط مى كند هر ماه فلان مقدار به من بده از نظر
شرعى چگونه است ؟
جواب
بسمه تعالى
اگر در ضمن قرض شرط زيادى و نفع كنند قرض ربوى و حرام مى شود , واللّه العالم .
سئوال
2130 ـ حكم سودى كه بانكها به پس اندازها اختصاص مى دهندچيست ؟
جواب
بسمه تعالى
چـنانچه سپرده گذار بانك را وكيل كند كه با پول او معامله شرعى انجام دهد , و اطمينان داشته
باشد كه به اين قرارداد عمل مى شود , گرفتن زيادى مانعى ندارد .
و در غير اين صورت پولى را كه
بـه بـانـك مـى دهـد قرض محسوب مى شود و نبايد در آن ,شرط زيادى كنند .
و الا ربوى و حرام
خـواهد شد .
و انچه را كه زيادتر از پولش از بانك مى گيرد بدون معامله شرعى ابتدا بايدآن زيادى
را تخميس كند و بعد در آن بقيه تصرف كند , و از 45زيادى هم اگر چيزى در اخر سال باقى ماند
انرا هم تخميس كند ,واللّه العالم .
سئوال
2131 ـ چـنـانـچـه بـانك يا مؤسسه هايى پول شخص را به صورت حواله به شعبه يا بانكى ديگر و يا
شـهـرى ديگر ارجاع مى دهندكه براى اين كارشان مبلغى دستمزد نيز بستانند , چگونه است ؟
نيز
فروش اسكناس به قيمت بيشتر , چه حكمى دارد ؟
جواب
بسمه تعالى
به عنوان حق الزحمه بگيرد يا از طرف اول قرض بگيرد و قرض گيرنده شرسط كند مبلغى از آنچه
را قرض گرفته كم كند و بقيه را به طرف سوم بپردازد مانعى ندارد و نيازى به فروش ندارد ,و اما
فروش پول به همان جنس پول نسية به زياده همان قرض ربوى است , و جايز نيست , واللّه العالم .
سئوال
2132 ـ اگر گيرنده وامى , سود ماهيانه على الحساب را مشخص كند , چه حكمى دارد ؟
جواب
بسمه تعالى
چنانچه زيادى را در قرض شرط كنند , ربا است و حرام .
و اگرشرط زيادى نكنند به طورى كه به
حـسب قرار آنها , قرض گيرنده ملزم به دادن آن زيادى نباشد , مانعى ندارد .
و همچنين اگر پول
را بـه عـنوان مضاربه به ديگرى بدهد كه با آن تجارت كند با تعيين سهم هر كدام به حسب در صد
سـود ( نه به حسب در صد سرمايه ) و در ضمن مضاربه شرط كند كه گيرنده مبلغى را ماهيانه از
مـال خـودش بـه دهـنـده پول قرض بدهد , ووكيل باشد كه در آخر سهم دهنده پول از سود را با
پولهايى كه به او قرض داده مصالحه كند , و اگر سودى نداشت ابراء كند ,مانعى ندارد , واللّه العالم
.
سئوال
2133 ـ فتواى حضرت عالى در زمينه سود حاصل از سپرده هاى كوتاه و دراز مدت و جوايزى كه از
راه قرعه كشى به سپرده گذارپرداخت مى شود , چيست ؟
جواب
بسمه تعالى
چـنـانـچـه بر طبق عقود شرعيه معامله شود , مى تواند سود رابگيرد .
و در غير اين صورت سود و
جايزه را پس از گرفتن بايدتخميس كند , واللّه العالم .
سئوال
2134 ـ بـراى قرض هاى قسطى اگر اين گونه گفته شود :(( قرض هاى قسطى با مردن بدهكار
حال مى شود , ولى بامردن طلبكار حال نمى شود )) , چگونه است ؟
جواب
بسمه تعالى
صحيح است , واللّه العالم .
سئوال
2135 ـ كسى بگويد كه : هر كس به من فلان مقدار پول قرض بدهد , مقدار اضافى به او خواهم داد
.
در اين مورد كه شرطزيادى از طرف صاحب پول نيست , آيا باز هم ربا است ؟
جواب
بسمه تعالى
چنانچه فقط وعده باشد و شرط زيادى نكنند , به طورى كه اگرقرض گيرنده به وعده خود وفا
نكرد , قرض دهنده حق مطالبه آن زيادى را براى خود قائل نباشد , مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال
2136 ـ شـخص يك ميليون تومان در كوتاه مدت يا دراز مدت به بانك مى سپارد .
بانك نيز هر ماه
به عنوان سود , مبلغ ده هزارتومان به او مى پردازد , آيا درست است ؟
جواب
بسمه تعالى
اگـر سـپـرده گـذار شـرط سود كند , سود ربا است , و حرام است ,ولى در صورتى كه اطمينان
داشته باشد , بانك به وكالت ازسپرده گذار عقود شرعيه را منعقد مى سازد , و احكام آنها رارعايت
مـى نمايد , مانعى ندارد كه بانك ماهيانه مبلغى به عنوان قرض از مال بانك بسپرده گذار بدهد .
و
پس از حصول سود , به وكالت از وى مبالغ مذكور را كه ماهيانه پرداخت كرده با سهم سود مصالحه
نمايد , واللّه العالم .
سئوال
2137 ـ فروش اسكناس به اسكناس چه حكممى دارد و راه فراراز ربا را بيان فرماييد ؟
جواب
بسمه تعالى
فـروش پول نقد شخصى به پول نقد شخصى به زياده جايزاست , ولى نسيه جايز نيست .
و راههاى
تخلص از ربا , در قسمت آخر رساله توضيح المسائل آمده است , واللّه العالم .
سئوال
2138 ـ وام گـرفتن از بانك به شرط ذيل چگونه است : نخست : ازوام خواه مى خواهد كه مبلغ را
در همان جهت به مصرف برساند , مثلا وام مسكن در مسكن , دوم : بعد از قبول كردن وتمام شدن
كـار دوباره سهم خودش را به وام خواه اجاره مى دهد و طورى حساب مى كند كه همان سود يا در
صد را به دست آورد .
وقتى كه به همان پول و يا سودش رسيد , دوباره ساختمان را به وى واگذار
مى كند .
با چنين وضعى , آيامى شود از بانكها وام دريافت نمود ؟
جواب
بسمه تعالى
در فرض سؤال , چنانچه به وجه شرعى معامله كنند , مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال
2139 ـ با توجه به اين كه بيشتر كسانى كه حساب قرض الحسنه دولتى باز مى كنند به اميد روزى
هـستند كه به آنها جايزه تعلق بگيرد .
بفرماييد آيا جايز است , همچنين حكم جايزه اى كه مى دهند
بيان فرماييد ؟
جواب
بسمه تعالى
چنانچه با بانك شرط نكند , به نحوى كه اگر در قرعه كشى شركت داده نشد براى خود حقى قائل
نـباشد , مانعى ندارد , و اگرجايزه اى دادند ـ چنانچه شخص مؤنه سالش را ندارد و آن راصرف در
مؤونه كرد كه تا آخر سال باقى نماند ـ احتياج به تخميس ندارد , واللّه العالم .
سئوال
2140 ـ چـنـانـچه شركتى با اين هدف كه از موقعيت شغلى كارگزاران دولت يا بانكها براى كسب
امـتيازات مالى و پشتيبانى از برنامه هاى شركت بهره مند شود , آنان را به عنوان عضوهيئت مديره
شركت معرفى يا انتخاب نموده يا با واگذارى سهام در سرمايه شركت شريك نمايد .
آن شخص نيز
بـه هـرترتيب از قصد شركت آگاه باشد , آيا حقوقى كه از طرف شركت به آنان پرداخت مى شود يا
اصل و سود سهامى كه ازطريق مذكور به نام آنها نيت گرديده , براى گيرنده حلال است يا حرام
؟
حقوقى هم كه از اين راه مى گيرد , چه حكمى دارد ؟
جواب
بسمه تعالى
اگر مشتمل بر دروغ و تزوير و كار خلاف شرع نباشد , مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال
2141 ـ مـقـدارى از پـول مـن در بـانك است و بانك مدعى است كه با اين پول خانه مى سازيم و يا
تجارت مى كنيم , حال اين سودكه بانك به ما مى دهد حلال است ؟
جواب
بسمه تعالى
چـنانچه بانك معامله شرعى انجام داده ايد و اطمينان داريد كه به قرارداد عمل مى كنند گرفتن
زيـادى مـانـعـى نـدارد .
و الا پـولـى راكه در بانك مى گذاريد قرض محسوب مى شود .
چنانچه
شرطزيادى در آن نكرده ايد , گرفتن زيادى مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال
2142 ـ شخصى موعد مقرر نتوانسته بدهكارى خودش بپردازد ,آيا طلبكار مى تواند به اصل طلب
خود اضافه نمايد ؟
و ربانيست ؟
جواب
بسمه تعالى
براى دير كرد دين , گرفتن پول ربا محسوب مى شود , واللّه العالم .
سئوال
2143 ـ اگر شخصى پولى را به عنوان سپرده سرمايه گذارى بلندمدت يك , دو , سه يا پنج ساله
به بانك بسپارد , گرفتن سودجايز است يا خير ؟
جواب
بسمه تعالى
گـرفـتن زيادى چنانچه به عنوان معامله شرعى با بانك باشد كه اطمينان دارد بانك بر طبق آن
عـمـل مـى كـنـد , مـانـعى ندارد .
و درغير اين صورت چنانچه شرط زيادى نكنند , به نحوى كه
اگـربانك زيادى را نداد , حق مطالبه زيادى را براى خود قائل نباشد .
نيز مانعى ندارد .
و چنانچه
زيادى را به اين طريق گرفت وشخص مؤنه سالش را ندارد و در همان سال مؤونه شد و تا آخرسال
باقى نماند , احتياج به تخميس نيز ندارد , واللّه العالم .
سئوال
2144 ـ سپرده هاى بانكى , در چه صورتى حرام است ؟
جواب
بسمه تعالى
چنانچه به معامله فاسده باشد يا به قرض ربوى , حرام است ,واللّه العالم .
ژ
سئوال
2145 ـ شـخصى جنسى را خريده و بهاى آن را تا دو ماه مهلت گرفته و يك قطعه چك به صاحب
جـنـس داده است .
چون چك اعتبار نداشته , روز سر رسيد برگشت خورده .
خريدار به فروشنده
مى گويد : چك ديگر به سر رسيد دو ماه ديگر و بامبلغى بيشتر به تو مى دهم .
آيا فروشنده بپذيرد
؟
جواب
بسمه تعالى
زيـادى ربا است , و جايز نيست , ولى فروشنده مى تواند چك دوم را نگيرد و معامله را فسخ كند .
و
اگر جنس موجود است , پس ازفسخ مى تواند معامله جديدى انجام دهد , واللّه العالم .
سئوال
2146 ـ شخصى به خاطر نياز , آيا مى تواند پولى را نزولى بگيرد تارفع نياز كند ؟
جواب
بسمه تعالى
رفع نياز موقوف به ربا دادن نيست .
طرقى براى تخلص از رباهست كه با آنها نياز اشخاص برطرف
مى شود , بدون اين كه مرتكب حرام بشوند , مثلا كسى كه احتياج به يك ميليون تومان پول دارد و
صاحب پول صد هزار تومان زيادى مى خواهد ,مى تواند شخص قرض گيرنده چيزى را كه مثلا
10 هزار تومان مى ارزد از قرض گيرنده به مبلغ 110 هزار تومان ـ ولو نسية آبخرد و ضمن عقد , شرط
كـنـد كـه فروشنده مبلغ يك ميليون تومان به او قرض بدون بهره بدهد كه در اين صورت پس از
بـيـع بـا شـرط و قرض دادن بايع , مشترى مبلغ يك ميليون و يكصد وده هزار تومان به او بدهكار
مـى شود .
اگر اين گونه عمل شود ربانيست و مرتكب حرام نشده است , گر چه نتيجه آن همان
نتيجه قرض ربوى است , ولى در حليت و حرمت نتيجه حساب نمى شود (( انما يحل الكلام و يحرم
الكلام )) , واللّه العالم .
سئوال
2147 ـ سپرده هاى بانكها با سود معين 18% چه حكمى دارد ؟
جواب
بسمه تعالى
چنانچه بانك وكيل باشد كه از طرف سپرده گذار معامله شرعى ـ از طريق اجراى عقود اسلامى با
شـرايـط آن ـ انـجام دهد .
واطمينان به عمل به قرارداد هم باشد , گرفتن زيادى مانعى ندارد .
و
اگر به عنوان قرض باشد كه شرط زيادى در آن كنند , ربوى وحرام است , واللّه العالم .
سئوال
2148 ـ صـاحـب سـپرده به بانك وكالت با حق توكيل به غير داد كه وجه سپرده را بر طبق قانون
عـمـلـيـات بانكى بدون ربا ـ به نحوى كه صلاح بداند به طور مشاع ـ بكار گرفته و منافع حاصله
راپـس از كـسر حق الوكاله , مطابق مقررات با داشتن حق مصالحه منافع , به تناسب مبلغ و مدت
وجـوه بـه كار گرفته شده احتساب و پرداخت نمايد , و بانك قبول وكالت نمود .
چنين قراردادى
درست است ؟
جواب
بسمه تعالى
اگر علم يا اطمينان دارد كه بانك معامله صحيح شرعى انجام مى دهد و حق الوكاله را معين كند ,
معامله مذكور با بانك مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال
2149 ـ چنانچه از كاركنان بانكها يا مؤسسات دولتى با استفاده ازاسم و عنوان و تخصص خود , در
ساعات غير ادارى براى كسى كه مشترى بانك يا مؤسسه است كار كند , و حقوق دريافت نمايد .
در
صـورتـى كـه بـانـك يا مؤسسه به تخصص اونيازمند باشد و حاضر به انجام كار اضافى نگردد , آيا
حقوق دوم او حلال است ؟
جواب
بسمه تعالى
مـانـعـى ندارد .
و مى تواند در ساعاتى كه مربوط به شغل بانكى يامؤسسه نيست , براى ديگرى كار
كند , واللّه العالم .
سئوال
2150 ـ ربا گرفتن مادر , فرزند , خواهر و برادر از يكديگر , چه صورت دارد ؟
جواب
بسمه تعالى
جايز نيست , واللّه العالم .
سئوال
2151 ـ آيـا پـرداخـت وجه يا كالاى رايگان از طرف شركتها يااشخاص تحت عنوان عيدى , هديه و
احيانا كمك , به كاركنان بانكها و سازمانهاى دولتى مرتبط با آنها كه خود حقوق ماهيانه از مؤسسه
متبوع دريافت مى كنند .
و علاوه بر آن از مؤسسه متبوع خود نيز عيدى و پاداش دريافت مى دارند
ـ بـا تـوجـه بـه ايـن كـه جزو هزينه هاى اعطا كننده به حساب آمده و نهايتا برروى افزايش قيمت
مصرف كننده كالا يا خدمات اثر دارد آحلال است يا حرام ؟
جواب
بسمه تعالى
اگر به غرض صحيحى ـ كه حرام نيست ـ بدهند مانعى ندارد .
ورشوه اى كه حرام است عبارت از
مـالى است كه به قاضى داده مى شود تا شايد به نفع دهنده مال حكم كند .
و همچنين اگر مالى را
به كارمند اداره يا مؤسسه اى بدهند كه براى آنها كار خلاف شرعى را انجام دهد , جايز نيست .
و در
غير اين دو مورد دادن مال در مقابل انجام دادن كار مباحى ـ كه خلاف شرع نيست آمانعى ندارد ,
واللّه العالم .
سئوال
2152 ـ اگـر مـبلغى را در بانك بعنوان سپرده دراز مدت يا كوتاه مدت قراردهند آيا دريافت سود
حاصل رباست يا خير ؟
جواب
بسمه تعالى
اگـر سـپـرده گذار شرط سود كند سود ربا و حرام است ولى درصورتى كه اطمينان داشته باشد
بانك به وكالت از سپرده گذارعقد شرعيه را منعقد مى سازد و احكام آنها را رعايت مى نمايدمانعى
ندارد كه بانك ماهيانه مبلغى به عنوان قرض از مال بانك بسپرده گذار بدهد و پس از حصول سود
بـه وكـالـت از وى مبالغ مذكور را كه ماهيانه پرداخت كرده با سهم او از سودمصالحه نمايد , واللّه
العالم .
سئوال
2153 ـ هـديه چك به شخص داخل در هبه است يا اينكه احتياج به قبض دارد چون چك اسكناس
نيست ؟
جواب
بسمه تعالى
چـنـانـچه چك حال بوده و مدت دار نباشد و مبلغ ثبت در آن نيزدر حساب جارى موجود باشد به
نحوى كه قابل دريافت باشددادن چك ـ به عنوان حواله ـ قبض محسوب مى گردد , واللّه العالم .
سئوال
2154 ـ نظر مبارك در مورد سود بانكها به سپرده دراز مدت و پس از انداز تعلق مى گيرد چيست
؟
جواب
بسمه تعالى
گرفتن زيادى چنانچه تحت عنوان معامله شرعى با بانك باشدو اطمينان داشته باشد كه طبق آن
عـمـل مى كند مانعى ندارد و درغير اين صورت چنانچه شرط زيادى نكند به نحوى كه اگربانك
زيادى نداد براى خود حقى قائل نباشد مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال
2155 ـ اسكناسهاى تقلبى را به بانك يا ديگرى مى دهند آيا بانك مى تواند آن را بگيرد , و يا بايد آنها
را باطل كند و به صاحبش برگرداند ؟
جواب
بسمه تعالى
كسى كه در بانك عمل مى كند بايد مقررات را رعايت كند , واللّه العالم .
سئوال
2156 ـ سـفـته هايى كه در بازار و بنگاها معمول است از ضامنى مى گيرند و به محض امضا ضامن
مـحسوب مى شود , پس ازآينكه شخص امضاء كرد بانك يا صندق قرض الحسنه وامى مى دهد و در
صـورت عدم پرداخت , از صاحب سفته مى گيرند ؟
آيا صورت شرعى دارد ؟
و يا از قبيل ضمان ما
لم يجب است ؟
جواب
بسمه تعالى
چـنـانچه پول را از كسى كه به او داده شده نتوانند بگيرند گرفتن آن از ضامن مانعى ندارد , واللّه
العالم .
سئوال
2157 ـ در قـبـال پـس انـداز مقدارى مال در زمان معين , بانك پس ازگذشت زمانى وامى را با
دوازده در صـد بـهـره در اخـتـيـار سـپـرده گـذار جـهت خريد خانه قرار مى دهد حكم شرعى
مساءله چگونه است ؟
جواب
بسمه تعالى
اگر بانك خانه را بخرد به وجه شرعى و بفروشد به وام گيرنده به مقدار زيادتر مانعى ندارد , واللّه
العالم .
سئوال
2158 ـ پولى به امانت در نزد شخص گذاشته اگر اضافه بر مبلغ راتحويل مى دهد حكم اين اضافه
چگونه است ؟
جواب
بسمه تعالى
اگـر براى خود حق قائل نباشد بطورى كه اگر نداد مطالبه نكند واو هم به عنوان بخشش بدهد
مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال
2159 ـ شـخـصـى وامى را از بانك مى گيرد و بانك در قبال آن درصدى اضافه دريافت مى نمايد
تصرف در اصل وام چگونه است ؟
جواب
بسمه تعالى
مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال
2160 ـ آيا جايز است قرض گرفتن از بانكهايى كه ربا مى دهند , به اين ترتيب كه بدون شرط زيادى
قرض را قبول كند و بعدا زياده را به زور از او مى گيرند , آيا تصرف در اصل قرض جايزاست ؟
جواب
بسمه تعالى
چنانچه قصدش اين باشد كه زيادى را به بانك ببخشد مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال
2161 ـ رسـم اسـت كـه موجر مبلغى پول به نام رهن مى گيرد و درصدى از اجاره مساءجر را كم
مى كند .
سپس در پايان قراردادهمه آن را پس مى دهد , آيا اين راهى شرعى است ؟
جواب
بسمه تعالى
چـنـانـچه به مبلغى كمتر از حد معمول اجاره كرده اند , و در ضمن عقد اجاره , شرط قرض دادن
مـسـتـاءجـر بـه مـؤجـر را نـموده اند ,جايز است , ولى اگر شرط اجاره به كمتر را در ضمن عقد
قرض نموده اند ربا و حرام است .
و اگر قرض جداگانه و اجاره نيزجداگانه بوده است , جايز است ,
واللّه العالم .
سئوال
2162 ـ افـرادى از شركتهاى متفرقه بر پايه اساسنامه همان شركت كه زير نظر قانون تجارت عمل
مى كند سهام مى خرند , ولى شريكان و اصل عمل شركت و نوع آن نامعلوم است , آيا عرفاكافى است
غررى نباشد , و لو شريكان خود را نشناسند و نوع تجارت را ندانند ؟
جواب
بسمه تعالى
بـايد نوع مال مورد معامله و طرف معامله خود را بشناسد و اگركسى را براى اين امر وكيل كنند
وكيل را بشناسد كافى است ,واللّه العالم .
سئوال
2163 ـ آيا سودى كه بانكها در برابر سپرده هاى كوتاه مدت و درازمدت مى پردازند حلال است ؟
جواب
بسمه تعالى
چـنـانـچه نتواند با بانك معامله شرعى انجام دهد , بايد ملتزم باشد پيش خود و خدايش , چنانچه
بـانك زياده را نداد حقى ندارد و در اين صورت زيادى را بعد از تخميس مى تواند صرف كند , واللّه
العالم .
سئوال
2164 ـ وام مـضاربه در بانكها بدين صورت است كه در ازاى هرصد تومان , ماهيانه دو هزار تومان
سـود مـى گيرند .
و اگر تاهنگام مقرر مبلغ معين واريز نگردد مبلغى به نام دير كرد به بانك بايد
بپردزد , آيا دادن و يا گرفتن اين وام اشكال دارد ؟
جواب
بسمه تعالى
بـر طبق شرايط مضاربه بايد عمل شود .
و قبل از حصول سوددر عمل مضاربه , گرفتن سود جايز
نـيـسـت , مگر اينكه عامل مضاربه به عنوان قرض از مال خودش به بانك بدهد تا بعد ازتمام شدن
مضاربه با سود حاصل مصالحه شود .
و مبلغ ديركرد به عنوان شرط هبه در ضمن مضاربه اشكالى
ندارد .
و به عنوان مجازات و جريمه براى دير كرد جايز نيست , واللّه العالم .
سئوال
2165 ـ سپردن پول به حساب هاى قرض الحسنه به قصد دريافت جوايز غير معين , چه حكمى دارد
؟
جواب
بسمه تعالى
اگـر شـرط جـايـزه نشود , به طورى كه اگر ندادند مطالبه نكند , وصندوق هم بعنوان وفاى به
شرط ندهد اشكال ندارد , واللّه العالم .
سئوال
2166 ـ عنوانهاى اعتبارى از قبيل عنوان قرض الحسنه راحكومت اسلامى مالك مى شود يا نه ؟
جواب
بسمه تعالى
حـكـومـت بـا تـولى حاكم شرع , مالك مى شود , ولى در صندوقهاى قرض الحسنه , اشخاصى كه
سرمايه گذاشته اند و از مردم پول مى گيرند , آنها مالك هستند , واللّه العالم .
سئوال
2167 ـ اگـر شـخـصـى پـنـجاه هزار تومان پول بدهد و گيرنده ماهى 2هزار تومان بدهد .
و وى
بخواهد سود على الحساب را معين كند , چه حكمى دارد , و در چه صورت صحيح است ؟
جواب
بسمه تعالى
چـنانچه زيادى را در قرض شرط كنند , ربا است و حرام .
و اگرشرط زيادى نكنند , به طورى كه
به حسب قرار آنها قرض گيرنده ملزم به دادن آن زيادى نباشد , مانعى ندارد .
و همچنين اگر پول
را بـه عـنوان مضاربه به ديگرى بدهد كه با آن تجارت كند با تعيين سهم هر كدام به حسب در صد
سود ( نه به حسب در صد سهام ) و در ضمن مضاربه شرط كند كه گيرنده مبلغى را ماهيانه از مال
خودش به دهنده پول قرض بدهد , و وكيل باشد كه در آخر , سهم دهنده پول از سود را با پولهايى
كه به اوقرض داده مصالحه كند , و اگر سودى نداشت ابراء كند مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال
2168 ـ شخصى خانه اى را به بانك اجاره داد .
با فرض اين كه بانك معاملات هم حرام ربوى دارد و
هم معاملات مباح حكم اجاره آن چگونه است ؟
جواب
بسمه تعالى
اجاره دادن منزل مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال
2169 ـ اگـر بـانـكـهاى اسلامى تمام هزينه هاى قرض را به عنوان كارمزد شرط كنند , مثلا اگر
كـمـتر از ده در صد كار مزد در مدت ده سال بگيرد ضرر مى كنند , پس براى فرار از ربا به عنوان
كارمزداگر بگيرند ؟
آيا اشكالى دارد ؟
جواب
بسمه تعالى
كارمزد مجوز نمى شود , لكن صاحبان بانكها مى تواننددفترچه هائى تهيه كنند كه فى نفسه ماليت
داشـتـه بـاشـد .
و هـر يـك از آن دفـتـرچـه ها را به كسى كه متقاضى قرض است به آن مبلغى كه
مـى خواهند از او زيادى بگيرند , بفروشند و در ضمن اين بيع شرط شود كه بانك به او قرض بدون
منفعت بدهد , واللّه العالم .
سئوال
2170 ـ كارمزدى كه بعضى صندوقهاى قرض الحسنه مى گيرند ,چه حكمى دارد ؟
جواب
بسمه تعالى
گـرفتن زيادى از مقدار داده شده به صورت قرض جايز نيست ,گر چه به عنوان كارمزد باشد .
و
راه مـشـروع گـرفـتـن زيـادى آن اسـت كـه صـاحـبـان قـرض الحسنه دفترچه هايى به عنوان
دفـتـرچـه اقـسـاط مثلا تهيه كنند كه فى نفسه ماليت داشته باشد و هر يك از ان دفترچه ها را به
مـتقاضى قرض الحسنه به همان زيادى كه مى خواهند از او بگيرند بفروشند و در ضمن بيع شرط
كنند كه صندوق قرض بدون سود بدهد , واللّه العالم .
سئوال
2171 ـ به سپرده در بانك سودى با در صدى معين تعلق مى گيرد .
و اين روزها بانك اعلام كرده
كه به سپرده دراز مدت دو ساله10 در صد و سپرده 5 ساله 13 در صد سود مى پردازد .
و چون سود
از پيش تعيين شده موجب شبهه ربا است , آيا مى تواننداز راه خريد و فروش اسكناس اين مشكل را
حل كنند ؟
جواب
بسمه تعالى
خريد و فروش اسكناس نقد به نسيه جايز نيست , واللّه العالم .
سئوال
2172 ـ خريد و فروش چكها كه امروز خيلى رسم شده به طورمثال چكى به مبلغ 000/50 تومان به
سر رسيد يك ماه بعداست .
همين چك را به مبلغ 000/45 تومان و مبلغ 000/5تومان زير قيمت آن
الان مى خرد چه حكمى دارد ؟
جواب
بسمه تعالى
چـنانچه فروشنده چك مبلغ را از صادر كننده چك طلبكار باشد ,در اين صورت طلب خود را به
مبلغ كمتر نقدا بفروشد , مانعى ندارد , واللّه العالم .
سئوال
2173 ـ در همه قراردادهايى كه طى آن بانكها به اشخاص وام مى پردازند , و مفاد آن بر پايه شراي
ط اسـلامى است , تنها وام دهنده از آن آگاهى دارد و وام گيرنده آن را نمى خواند و امضامى كند .
با
توجه به اين آيا معامله درست است ؟
جواب
بسمه تعالى
وام مـذكور در فرض سؤال قرض مى شود , و قصد بهره و ربايى را نكند .
و مال زيادى را كه بيش از
اصل قرض است به بانك ببخشد , واللّه العالم .
سئوال
2174 ـ خريد و فروش چك و پول به قيمت زياد و كمتر چگونه وبه چه شكل حلال است ؟
جواب
بسمه تعالى
چك اگر سند دين باشد , يعنى صادر كننده چك حقيقتا مديون باشد و چك را به عنوان سند دين
داده , فروش آن به كمتر به صورت نقد مانعى ندارد .
و در پول فروش پول معين به پول ديگر به نقد
مـانـعـى ندارد , و لو با زيادى باشد , ولى فروش پول به پول ديگر با زيادى به صورت نسيه حقيقتا
قرض ربوى وحرام است , هر چند در صورت بيع باشد .
واللّه العالم .
سئوال
2175 ـ مبلغى در بانك دولتى به طور قرض الحسنه گذاشته ام , آياهنگامى كه اين پول را از بانك
مى گيرم حكم مجهول المالك رادارد ؟
اگر پول مجهول المالك باشد به بنده اجازه فرماييد .
جواب
بسمه تعالى
بمقدار پولى كه در بانك گذاشته ايد مى توانيد برداريد و تصرف كنيد لكن اگر بانك مبلغى زيادتر
به شما داده بايد ابتداء ان زيادى را تخميس كنيد و بعد در بقيه تصرف كنيد و از 45 زيادى هم اگر
چـيـزى در اخر سال ماند انرا هم تخميس كنيد .
و چنانچه مؤنه سالتان را نداريد اگر انچه در اخر
سال مانده را تخميس كنيد كافى است , واللّه العالم .
سئوال
2176 ـ سودهايى كه على الحساب بانكها در قبال سپرده هامى پردازند , همچنين جوايزى كه بانك
مى دهند , چه حكمى دارد ؟
جواب
بسمه تعالى
اگـر بر طبق عقود شرعيه با بانك قرارداد بسته , گرفتن سودمانعى ندارد .
و در غير اين صورت
آنـچـه به عنوان سود يا جايزه به او مى دهند , چنانچه با بانك شرط نكرده تصرف در آن جايزاست ,
مشروط به اين كه آن را تخميس نمايد , واللّه العالم .
سئوال
2177 ـ تعريف و وجه حرمت ربا چيست ؟
جواب
بسمه تعالى
احكام رباى معاملى و رباى قرضى در رساله ذكر شده است ,واللّه العالم .
سئوال
2178 ـ اشخاصى كه از بانكها وام مى گيرند , هنگام برگرداندن اصل وام مى بايست در صدى را به
عنوان بهره به بانكهابپردازند , آيا اين بهره حلال است ؟
جواب
بسمه تعالى
اگـر زيادى در قرض شرط شود , ربا و حرام است .
و اگر معامله شرعى كرده باشند مانعى ندارد ,
واللّه العالم .
سئوال
2179 ـ بـعـضـى از مـردم بـخـشـى يا همه سرمايه خود را در بانك به صورت بلند مدت پس انداز
مـى كـنـنـد , و مـاهـيـانـه سـود آن رامى گيرند و امرار معاش خود را از آن مى گذرانند به نظر
حضرت عالى حرام است يا حلال ؟
جواب
بسمه تعالى
اگـر بـا بانك معامله شرعى انجام دهد و اطمينان داشته باشد كه بر طبق قرارداد عمل مى شود ,
مـانـعـى نـدارد .
و در غـيـر ايـن صـورت چـنـانچه شرط زيادى نكند , پولى را كه بانك به عنوان
سـودمى دهد , مى تواند بگيرد .
و لكن بايد آن زيادى را تخميس كند وبعد در ان تصرف كند , واللّه
العالم .
سئوال
2180 ـ نـظـام بـانـكى كشور را چگونه مى بينيد ؟
آيا سودهايى را كه به سپرده هاى نزد بانك تعلق
مى گيرد ربا است و يا خير ؟
همچنين جوايزى كه به حسابهاى قرض الحسنه داده مى شودچطور ؟
جواب
بسمه تعالى
چـنـانـچه با بانك به طريقه شرعى معامله كرده باشد مثل اين كه بانك را وكيل كرده است كه به
طـريـق يـكى از عقود اسلامى معامله نمايد , و اطمينان داشته باشد كه بانك نيز به آن عمل نمايد
مـانـعـى ندارد .
و جوايزى كه از بانك مى گيرد , چنانچه دروقت قرض دادن شرط قرعه ننموده
باشد , اشكال ندارد , واللّه العالم .
سئوال
2181 ـ سپرده هاى معين در بانكها , مثلا سود 18% چه حكمى دارد ؟
جواب
بسمه تعالى
چنانچه بانك وكيل باشد كه از طرف سپرده گذار معامله شرعى ,از طريق اجراى عقود اسلامى با
شرايط آن انجام دهد و اطمينان به عمل به قرارداد هم باشد , گرفتن زيادى مانعى ندارد , و اگر
به عنوان قرض باشد كه شرط زيادى در آن كنند ربوى و حرام است , واللّه العالم .
سئوال
2182 ـ سپردن پول در بانكهاى جمهورى اسلامى به قصددريافت بهره معين چه حكمى دارد ؟
جواب
بسمه تعالى
به صورت قرض يا معامله ربوى جايز نيست .
بايد بر طبق عقود شرعيه معامله شود , واللّه العالم .
سئوال
2183 ـ واريز كردن پول در حساب بانكى اتلاف پول است ؟
جواب
بسمه تعالى
اتلاف , حساب نمى شود ولى يكى از شركاء مجهول المالك مى شود , واللّه العالم .
ورزش
سئوال
2184 ـ بـرخـى ورزشـها از بيگانگان آموخته شده و آداب مخصوص تشكر و احترام را نيز به همراه
آورده مخصوصا درورزشهاى رزمى , پاى بندى به اين آداب چه حكمى دارد ؟
جواب
بسمه تعالى
مادام كه در آنها كار خلاف شرعى نباشد اشكالى ندارد , واللّه العالم .
سئوال
2185 ـ در بـعضى از سبكهاى ورزشى , استادكار لابه لاى آموزش فنون رزمى مطالبى را از عقايد
غير اسلامى , معمولا به طورمرموز و در پوشش آيات و روايات القا مى كند , شركت در اين آموزشها
, چه حكمى دارد ؟
جواب
بسمه تعالى
اگر موجب سست شدن عقيده باشد اشكال دارد , و لازم است ازاينهايى كه تعليم مى بينند كسانى
در كلاس حاضر شوند و به مربى تذكر دهند كه معنى آيه يا روايات آن طور نيست كه اومى گويد ,
واللّه العالم .
سئوال
2186 ـ بـر فـرض سـئوال قـبـل , استادان فقط فنون ورزشى اين سبكها را آموزش مى دهند , و از
آموزش عقايد خوددارى مى كنند , شركت در كلاسهاى اين اساتيد چه حكمى دارد ؟
جواب
بسمه تعالى
اشكالى ندارد , ولى آموزش عقايد در حد واجب از شخص ساقطنمى شود , واللّه العالم .
سئوال
2187 ـ آيا مى توان ورزشكارى نه مربى گرى ورزش را , به عنوان شغل انتخاب كرد ؟
جواب
بسمه تعالى
شـغـلـى كه در شرع ترغيب شده است كه انسان داشته باشد وبى كار نماند شامل بازى نمى شود ,
واللّه العالم .
سئوال
2188 ـ حـكـم نـمـاز و روزه در يـك سفر كه براى شركت در يك مسابقه ورزشى انجام مى شود ,
چيست ؟
جواب
بسمه تعالى
اگر شركت در مسابقه ورزشى حلال باشد , احكام سفر مباح رادارد , واللّه العالم .
سئوال
2189 ـ در يـك مـسابقه رزمى اگر ورزشكارى از قوانين سرپيچى نمايد خود مجروح مى شود , آيا
خود ضامن هست يا حريف يا داور يا مربى ؟
جواب
بسمه تعالى
| 
