حسن بن حسن بن على (عليهم السلام)

حسن بن حسن بن على بن ابى طالب (عليهم السلام) معروف به حسن مثنى شخصيتى عظيم الشأن و دانشمند و پرهيزگار بوده و تولى صدقات و اوقاف اميرالمؤمنين (عليهم السلام) را بعهده داشته. گويند وى در واقعه كربلا كه آنروز كودكى خردسال بوده حضور داشته و در ميان اسيران بوده وبنقلى به شفاعت اسماء بن خارجه بجهت جراحاتى كه به تن داشته از قتل نجات يافته. وى در عهد عبد الملك مروان با حكومت بنى مروان در مبارزه بود تا اينكه والى مدينه وى را بزندان افكند.
نقل است كه وليد بن عبد الملك به والى خود در مدينه صالح بن عبدالله مرى نوشت كه حسن بن حسن را (كه آنروز در زندان او بود) در مسجد پيغمبر (صلى الله عليه وآله) پانصد تازيانه بزن. صالح وى را بمسجد برد و مردم گرد آمده وى به منبر شد و بخواندن نامه خليفه پرداخت كه پس از آن بضرب تازيانه دستور دهد، در اين بين امام سجاد (عليه السلام) وارد مسجد شد، مردمان او را راه دادند تا به كنار حسن آمد و به وى فرمود: اى پسر عم! خدا را به (دعاى كرب) بخوان تا ترا نجات دهد. اين بگفت و از مسجد بيرون شد. حسن بخواندن آن دعا مشغول شد و چون صالح ، نامه خليفه را بپايان رسانيد و از منبر بزير آمد گفت: من چهره حسن را چهره مظلوم مى بينم امرش را به تاخير افكنيد تا درباره اش از خليفه كسب تكليف مجدد كنيم. آنگاه به خليفه نامه نوشت و خليفه بلافاصله دستور آزادى او را صادر نمود.
و سرانجام وى در سن سى و پنج سالگى به سمّ وليد بن عبد الملك از دنيا رفت و همسرش فاطمه بنت الحسين خيمه اى بر قبرش بپا ساخت و تا يكسال بر او نوحه سرائى نمود و خود نيز در پايان سال از رنج و اندوه درگذشت. (بحار: 46 / 114)