ابان بن تغلب


ابان بن تغلب بن رباح (رياح) ابو سعيد البکرى الجريري، مولى بنى جرير بن عبادة بن ضبيعة بن قيس بن ثعلبة بن عکاشة ابن صعب بن صعب بن على بن بکر بن وائل، شخصيت جامع و طراز اول از شيعيان حضرت سجاد (عليه السلام) مى باشد که به اتفاق علما و رجال شيعه و سنى مورد وثاقت بوده و همه به اخبار او اعتماد داشته اند.
نجاشى مى گويد: او در اصحاب ما عظيم المنزله است.
حضرت على بن الحسين، امام باقر و امام صادق (عليهم السلام) را ملاقات کرده و از آنها روايت نقل مى کند و نزد آنها داراى منزلت و قدمت بوده است.
حضرت باقر (عليه السلام) به او فرمودند: در مسجد مدينه بنشين و براى مردم فتوى بده چرا که من دوست دارم در بين شيعيان خود مثل تو را ببينم.
هنگامى که خبر ارتحالش به امام صادق (عليه السلام) رسيد حضرت فرمود: سوگند به خدا، مرگ ابان قلبم را به درد آورد !!! او از برجستگان و سرآمد قاريان بود، همچنين فقيه و لغت دان بود.
ابان (رحمة الله عليه) در همه فنون از علوم متبحر بود: در قرآن، در فقه و حديث، در ادب و لغت و نحو، او داراى کتبى است، مانند: تفسير غريب القرآن و کتاب الفضائل.
براى ابان قرائت منحصر به فردى است که نزد قرّاء مشهور است.
از امام صادق (عليه السلام) نقل شده بود که فرمود: ابان بن تغلب از من سى هزار حديث روايت کرده است پس آنها را از او روايت کنيد.
او در زمان حيات حضرت امام صادق(عليه السلام) در سال 141هـ.ق وفات نمود شيخ طوسى در مورد او نيز فرموده است: او ثقه ، جليل القدر و در بين اصحاب داراى منزلت عظيمى مى باشد. او حضرت سجاد و امام باقر و صادق (عليهم السلام) را ملاقات نموده از آنها روايت نقل مى کند و نزد آن امامان داراى بهره و شرافت بوده است.
«کشي» نيز بعد از مدح و تمجيد او از مسلم بن ابى حبه نقل مى کند که گفت: من نزد حضرت امام صادق (عليه السلام) و در خدمت ايشان بودم، چون خواستم از ايشان جدا شوم با حضرت وداع کرده و عرض کردم: دوست دارم چيزى به من هديه نمائيد تا زاد من باشد.
حضرت فرمود: به خدمت ابان بن تغلب برو چرا که او از من احاديث بيشمارى شنيده است. پس آنچه او از من روايت کرد تو نيز از من روايت کن.
از مجموع آنچه گذشت به دست مى آيد ابان بن تغلب از درخشان ترين چهره هاى علمى و فقهى است که در اوج اطمينان و امانت بوده است و مقام علمى و امانت او از طرف ائمه هدى (عليهم السلام) مورد امضا قرار گرفته و او را در انتقال معارف دين شايسته مى دانسته اند. و افراد زيادى از علماى اهل سنت با اقرار به امامى بودن او، روايات او را مورد اعتماد دانسته و از او روايت مى کنند، مانند: نسائي، حاکم، ابن سعد، ذهبى و... .